|
Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne jest jedynie w przypadku, kiedy poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.
Jeżeli poprzedni właściciele nie złożą wniosku o zwrot nieruchomości lub jej części w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, to podmiot władający nieruchomością, czyli np. Skarb Państwa, gmina, powiat nie mają obowiązku zwrotu nieruchomości. Organy administracji dziś niestety bardzo niechętnie zwracają nieruchomości, które zostały uzyskane z wywłaszczenia i nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Nie jest to zgodne z interesami właścicieli nieruchomości i przepisami, bowiem przepisy nakazują zwrot wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli w terminie siedmiu lat od wywłaszczenia nieruchomości nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu publicznego.
Nagminnie zdarza się, że termin ten jest przekraczany, a sprawy o zwrot wywłaszczonych nieruchomości toczą się latami i w ciągu trwania postępowania organy administracji wykorzystują dany teren, np. pod budowę drogi, a następnie podnoszą argument, że grunt nie może zostać zwrócony, bowiem znajduje się na nim ważny z punktu widzenia społeczeństwa obiekt budowlany. Bardzo często dziś toczą się jeszcze sprawy o zwrot nieruchomości, które zostały wywłaszczone jeszcze w latach 80. Koszty zwrotu takich nieruchomości dla władz samorządowych są bardzo duże i sięgają nawet kilkuset milionów złotych. Bardzo często sprawy toczą się o zwrot terenów, które dziś położone są w centrach miast lub dzielnic. Właściciele lub zarządcy nieruchomości mieli poważne problemy z odzyskiwaniem nieruchomości, które tylko w części zostały wykorzystane pod cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Gminy nie chciały zwracać takich nieruchomości. Teraz nie mają one wyjścia i muszą oddawać byłym właścicielom lub użytkownikom wieczystym ich nieruchomości.
Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego uznali, że byli właściciele lub ich spadkobiercy mają prawo domagania się zwrotu części nieruchomości, niezależnie od tego, czy może być ona zagospodarowana lub czy przylega ona do ich nieruchomości. Trybunał uznał także, że niedopuszczalne jest zakazywanie właścicielom żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli zrealizowano na niej inny cel publiczny, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej.
źródło: Gazeta Prawna (Tygodnik Prawa Administracyjnego), autor: AJ |
