|
Wraz z początkiem przyszłego roku wchodzi w życie bardzo wiele zmian w przepisach budowlanych oraz przepisach związanych z gospodarowaniem nieruchomościami. Od 1 stycznia przyszłego roku starostowie, którzy do tej pory gospodarowali nieruchomościami Skarbu Państwa, będą musieli przekazać je ministrowi skarbu państwa, jeżeli ten zwróci się do nich z takim wnioskiem.
W nowym roku więcej uprawnień w zakresie wywłaszczeń otrzymają też wojewodowie. Grunty przeznaczone pod ogrody działkowe gminy będą mogły przekazywać dowolnej organizacji, nie tylko Polskiemu Związkowi Działkowców. Inspektorzy nadzoru budowlanego będą mogli legalizować samowole wzniesione na gruntach nieobjętych planami zagospodarowania. Od początku przyszłego roku więcej kompetencji w zakresie gospodarowania nieruchomościami otrzyma minister skarbu państwa. Minister skarbu państwa ma gospodarować nieruchomościami przeznaczonymi na potrzeby statutowe Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta, Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i innych sądów administracyjnych, Najwyższej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Państwowej Inspekcji Pracy, a także nieruchomościami przeznaczonymi na potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Minister będzie miał prawo do przekazania tym organom nieodpłatnego przekazania gospodarowanych przez siebie nieruchomości w trwały zarząd. W zakresie gospodarowania nieruchomościami minister skarbu państwa będzie mógł m.in. sprzedać w trybie bez-przetargowym, bez konieczności uzyskania zgody wojewody, niepotrzebne nieruchomościami, będące w gestii Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, ministerstw, urzędów centralnych oraz urzędów wojewódzkich. Dotyczyć to będzie np. niepotrzebnych ośrodków wypoczynkowych. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży tych nieruchomości będą stanowiły dochód budżetu państwa. Wszystkie nieruchomości, którymi będzie gospodarował minister skarbu państwa, będą musiały znajdować się w prowadzonej przez niego ewidencji.
Nieruchomości znajdujące się w ewidencji i przeznaczone do sprzedaży, oddania w użytkowanie wieczyste, najem lub dzierżawę minister będzie musiał podać do publicznej wiadomości, poprzez umieszczenie ich wykazu na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej przez okres 21 dni. W przyszłym roku w zakresie gospodarowanie nieruchomościami zmienią się także zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Przyjęta już przez rząd nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że gminy lub inne jednostki samorządu terytorialnego będą miały obowiązek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości ich byłym właścicielom lub ich spadkobiercom, jeżeli zostały one im odebrane na realizację inwestycji celu publicznego, czyli np. budowę drogi, stadionu czy szkoły, a inwestycja została zrealizowana jedynie na części nieruchomości. Gmina będzie musiała jednak zwrócić wyłącznie tę część nieruchomości, na której inwestycja nie została zrealizowana.
Wnioski o zwrot wywłaszczonych części nieruchomości rozpoznawane będą przez starostę, właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Zwrot nieruchomości może nastąpić wyłącznie pod warunkiem, że poprzedni właściciel, użytkownik wieczysty lub ich spadkobiercy zwrócą otrzymane odszkodowanie lub nieruchomości zamienne. Zwrot pieniędzy lub nieruchomości zamiennych powinien być dokonany na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego w zależności od tego, kto faktycznie włada nieruchomością. Właścicielom i użytkownikom wieczystym, których nieruchomości zostały zajęte, będzie przysługiwało prawo do odszkodowania. W drodze negocjacji z wojewodą będą one mogły ustalić wysokość tego odszkodowania. Negocjacje te nie będą mogły jednak ciągnąć się latami lub miesiącami. Jeśli bowiem w terminie dwóch miesięcy wysokość odszkodowania nie zostanie określona, to wojewoda samodzielnie będzie mógł ustalić jej wysokość. Jeżeli wojewoda wyda decyzję o lokalizacji linii kolejowej tylko na części nieruchomości, to jej właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu będzie przysługiwało prawo do żądania wykupu pozostałej części nieruchomości. W tym celu będą oni musieli złożyć odpowiedni wniosek do PKP o przymusowy wykup tej części gruntu, która wywłaszczona nie została.
W nowym roku pracownicy organów samorządowych muszą się także przygotować na zmiany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie będzie miał już prawa do pobrania renty planistycznej w przypadku nieodpłatnego przeniesienia przez rolnika własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę. Zakaz pobrania tej opłaty będzie obowiązywał nawet wówczas, gdy na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości. Zgodnie z nowelizacją prawa budowlanego inwestor, który złoży wniosek o zalegalizowanie samowoli budowlanej na działce nieobjętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, musi dołączyć do niego ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
źródło: Gazeta Prawna (Tygodnik Prawa Administracyjnego), autor: Arkadiusz Jaraszek |
