|
Doczekały się rozpatrzenia pytania prawne postawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Sąd Rejonowy dla Śródmieścia Łodzi. Sąd ten rozpatruje sprawę o wykroczenia z art. 27 znowelizowanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w myśl którego, kto będąc członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że spółdzielnia nie zawiera umowy o przeniesienie własności lokalu, podlega karze ograniczenia wolności lub grzywny, i powziął wątpliwość, czy przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP.
Trybunał uznał za niekonstytucyjną dopuszczalność uwłaszczenia spółdzielców na majątku spółdzielni za tzw. złotówkę. Zaskarżone przepisy uprawniały bowiem osoby mające zaspokojoną potrzebę mieszkaniową do umocnienia tytułu do zajmowanego mieszkania przez nabycie własności. W wyniku przewłaszczenia spółdzielnia traciła własność na rzecz osób, niekoniecznie członków spółdzielni, którym prawo wykupu przyznawała ustawa zwykła bez stosownego ekwiwalentu. Było to więc niczym nieuzasadnione wkroczenie w prawo własności chronione art. 64 Konstytucji RP. Dodać trzeba, że takie uwłaszczenie nie powinno odbywać się bez zgody organów spółdzielczych i to na warunkach określonych ustawowo - bez możliwości uwzględnienia woli samej spółdzielni wyrażonej w statucie lub uchwale. Trybunał spowodował również uchylenie przepisów karnych przewidzianych za czyny określone regulacjami uznanymi za niekonstytucyjne. Zobowiązuje to organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości do umarzania postępowania we wszystkich toczących się sprawach. W wypadku osób, którym już karę wymierzono, zachodzi konieczność wznowienia postępowania. W wyniku uchylenia przepisu karnego przewidującego odpowiedzialność karną za przekroczenie 3-miesiecznego terminu na przekształcenie prawa do lokalu, termin ten przestał być terminem obligatoryjnym, lecz ma charakter czynnika mobilizującego zarząd spółdzielni. Nie wdając się w ocenę prawną odroczenia wyroku o rok od jego ogłoszenia w zakresie ulgowych warunków przekształcania (m.in. z braku pisemnego uzasadnienia), wypada podkreślić, że na te decyzję miała niewątpliwie wpływ ochrona interesu osób, których sprawa jest w toku załatwiania. Omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być poważnym ostrzeżeniem dla organów stanowiących prawo niezgodne z Konstytucją, tym bardziej że może ono powodować odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa w trybie przepisu art. 417 k.c.
źródło: Domy Spółdzielcze, autor: Józef Leszek Pietrzyk |
